ส้มเกลี้ยง

• ชื่อสามัญ (EN): tropical-crocus
• ชื่อสามัญ (TH): ส้มเกลี้ยง
• สกุล (Genus): kaempferia
• วงศ์ (Family): zingiberaceae

รายละเอียด

ส้มเกลี้ยงเป็นพืชสมุนไพรล้มลุก มีเหง้าใต้ดินคล้ายหัวที่แตกเป็นแง่งคล้ายขิงหรือข่า มีใบเดี่ยวเรียงสลับกัน กาบใบโอบหุ้มลำต้น ข้อถี่ ใบรูปไข่หรือรูปรี โคนใบมนหรือตัด ปลายใบแหลมหรือเป็นหางแหลม ดอกเป็นช่อออกตามโคนต้น หรือแทงออกมาจากเหง้า กลีบดอกสีขาวอมชมพูหรือม่วงแดง มี 3 กลีบ เกสรเพศผู้เป็นหมัน (staminode) รูปทรงคล้ายกลีบดอก มีสีเข้มกว่ากลีบดอก ผลเป็นแบบแคปซูล พบการกระจายพันธุ์ในเอเชียใต้และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ รวมถึงประเทศไทย มีสรรพคุณทางยาหลายอย่าง เช่น ใช้เป็นยาขับลม แก้ท้องอืดท้องเฟ้อ แก้เสมหะ แก้ไอ แก้ไข้ แก้บวม แก้พิษ นอกจากนี้ยังใช้เป็นไม้ประดับได้