ชุมนาค, ขี้เหล็ก

• ชื่อสามัญ (EN): ironwood cassia
• ชื่อสามัญ (TH): ชุมนาค, ขี้เหล็ก
• สกุล (Genus): senna
• วงศ์ (Family): fabaceae

รายละเอียด

ชุมนาค หรือ ขี้เหล็ก เป็นไม้ยืนต้นในวงศ์ถั่ว (Fabaceae) มีลักษณะเด่นคือเป็นไม้ผลัดใบ ลำต้นตรง สูงได้ถึง 15-20 เมตร เปลือกเรียบสีเทาถึงน้ำตาล ใบประกอบแบบขนนก ปลายใบมน ดอกออกเป็นช่อแน่นตามปลายกิ่ง กลีบดอกสีเหลืองสด มี 5 กลีบ ผลเป็นฝักแบนยาว มีเมล็ดหลายเมล็ด การกระจายพันธุ์และถิ่นกำเนิด: มีถิ่นกำเนิดในทวีปเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เช่น อินเดีย เมียนมา ไทย ลาว กัมพูชา เวียดนาม และมาเลเซีย ปัจจุบันมีการปลูกแพร่หลายในเขตร้อนทั่วโลก ประโยชน์และความสำคัญ: เนื้อไม้มีสีเข้ม แข็งแรง ทนทาน นิยมใช้ในการก่อสร้าง ทำเครื่องเรือน ทำเครื่องดนตรี และเผาถ่าน ใบอ่อนและดอกอ่อนของชุมนาคสามารถนำมาปรุงเป็นอาหารได้ เช่น แกงเลียง แกงป่า หรือผัดต่างๆ นอกจากนี้ยังมีสรรพคุณทางยา ช่วยขับเสมหะ แก้ไอ แก้ไข้ และขับปัสสาวะ