มะขาม
- ชื่อสามัญ (EN): tamarind
- ชื่อสามัญ (TH): มะขาม
- สกุล (Genus): tamarindus
- วงศ์ (Family): fabaceae
รายละเอียด
มะขามเป็นไม้ยืนต้นขนาดใหญ่ มีถิ่นกำเนิดในทวีปแอฟริกา แต่ปัจจุบันแพร่กระจายพันธุ์อย่างกว้างขวางในเขตร้อนทั่วโลก ลักษณะเด่นคือเป็นต้นไม้ขนาดใหญ่ ให้ร่มเงา ลำต้นและเปลือกมีสีเทาเข้ม ใบเป็นใบประกอบแบบขนนก ดอกสีเหลืองอมแดง ผลเป็นฝักแห้งยาว ลักษณะเป็นปล้อง ภายในมีเมล็ดแข็งหุ้มด้วยเยื่อที่เป็นสีน้ำตาล รสเปรี้ยวอมหวาน **การกระจายพันธุ์หรือถิ่นกำเนิด:** มีถิ่นกำเนิดในแถบทะเลทรายของประเทศซูดานและบางส่วนของทวีปแอฟริกา ต่อมาได้แพร่กระจายไปยังประเทศอินเดีย และแพร่หลายไปยังภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ รวมถึงประเทศไทย **ประโยชน์หรือความสำคัญ:** * **อาหาร:** เนื้อในฝักมะขามมีรสเปรี้ยวอมหวาน ใช้ประกอบอาหารหลากหลายชนิด เช่น น้ำมะขามหวาน น้ำพริก น้ำจิ้ม เครื่องดื่ม ยาหอม รวมถึงใช้เป็นส่วนประกอบในอาหารคาวหวาน * **สมุนไพร:** ผลดิบ ใบ ดอก ราก และเปลือก มีสรรพคุณทางยาตามภูมิปัญญาไทย เช่น แก้ไอ แก้เจ็บคอ ลดเสมหะ ช่วยระบายท้อง บำรุงธาตุ * **เครื่องดื่ม:** น้ำมะขามเป็นเครื่องดื่มดับร้อนที่มีรสชาติเป็นเอกลักษณ์ * **อุตสาหกรรม:** ใช้ในอุตสาหกรรมอาหาร เครื่องดื่ม และยา * **ไม้:** เนื้อไม้มีความแข็งแรงทนทาน นิยมนำไปใช้ทำเฟอร์นิเจอร์ เครื่องมือ หรือของใช้ต่างๆ * **สิ่งแวดล้อม:** เป็นต้นไม้ที่ให้ร่มเงาและช่วยปรับปรุงสภาพแวดล้อม