กัญชา

• ชื่อสามัญ (EN): cannabis
• ชื่อสามัญ (TH): กัญชา
• สกุล (Genus): cannabis
• วงศ์ (Family): cannabaceae

รายละเอียด

กัญชาเป็นพืชล้มลุกที่มีลักษณะเด่นคือ มีลำต้นตั้งตรง สูงได้ถึง 1-3 เมตร ใบเป็นแบบประกอบแบบนิ้วมือ (palmate compound leaves) ประกอบด้วยใบย่อย 5-9 ใบ ขอบใบหยักแบบฟันเลื่อย ดอกออกเป็นช่อแยกเพศ ดอกเพศผู้ออกเป็นช่อแบบกระจะ (raceme) มีกลีบดอก 5 กลีบและเกสรตัวผู้ 5 อัน ดอกเพศเมียออกเป็นช่อแน่น มีรังไข่ 1 อัน ยอดเกสรเพศเมีย 2 แฉก ผลเป็นแบบผลแห้งเมล็ดเดียว (achene) มีลักษณะกลมรี การกระจายพันธุ์และถิ่นกำเนิด: เดิมทีมีถิ่นกำเนิดในเอเชียกลาง เชื่อกันว่ามีการเพาะปลูกและแพร่กระจายไปทั่วโลกเนื่องจากคุณสมบัติประโยชน์หลากหลาย ปัจจุบันพบได้ในหลายภูมิภาคทั่วโลก โดยเฉพาะในเขตอบอุ่นและเขตร้อน ประโยชน์และความสำคัญ: กัญชาเป็นพืชที่มีความสำคัญทั้งในอดีตและปัจจุบัน มีการใช้ประโยชน์ในหลายด้าน: * **เส้นใย:** เส้นใยจากลำต้นกัญชาแข็งแรงทนทาน สามารถนำไปผลิตเป็นเชือก เสื้อผ้า กระดาษ และวัสดุก่อสร้าง * **เมล็ด:** เมล็ดกัญชามีคุณค่าทางโภชนาการสูง อุดมไปด้วยโปรตีน กรดไขมันจำเป็น (โอเมก้า-3 และโอเมก้า-6) วิตามินและแร่ธาตุ สามารถบริโภคสด สกัดเป็นน้ำมัน หรือแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์อาหารต่างๆ * **ทางการแพทย์:** สารแคนนาบินอยด์ (cannabinoids) ที่พบในกัญชา เช่น THC (Delta-9-tetrahydrocannabinol) และ CBD (Cannabidiol) มีคุณสมบัติทางการแพทย์หลายประการ เช่น ลดอาการปวด ลดการอักเสบ ลดอาการคลื่นไส้ อาเจียน และกระตุ้นความอยากอาหาร จึงมีการนำไปใช้ในการรักษาโรคบางชนิดภายใต้การควบคุมของแพทย์ * **ศาสนาและวัฒนธรรม:** ในบางวัฒนธรรม กัญชาถูกใช้ในพิธีกรรมทางศาสนาหรือเพื่อวัตถุประสงค์ทางจิตวิญญาณ * **ความบันเทิง:** สาร THC ในกัญชามีฤทธิ์ต่อจิตประสาท ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงการรับรู้และความรู้สึก จึงมีการใช้เพื่อความบันเทิง ซึ่งเป็นประเด็นที่ยังคงมีการถกเถียงและควบคุมในหลายประเทศ