หัวหอมใหญ่, มันสามพัด

• ชื่อสามัญ (EN): dioscorea
• ชื่อสามัญ (TH): หัวหอมใหญ่, มันสามพัด
• สกุล (Genus): dioscorea
• วงศ์ (Family): dioscoreaceae

รายละเอียด

เป็นพืชล้มลุกประเภทไม้เลื้อย มีลำต้นแข็งแรงและมีความยาวได้มาก หัวใต้ดินมีลักษณะกลมหรือรี เนื้อสีขาวหรือเหลือง มีสาระสำคัญหลายชนิด เช่น สเตียรอยด์ไดโอสเจนิน (diosgenin) ซึ่งเป็นสารตั้งต้นในการสังเคราะห์ฮอร์โมนเพศและยาคุมกำเนิด **ลักษณะเด่น:** * เป็นไม้เลื้อย มีใบเดี่ยว ออกตรงข้ามกันเป็นคู่ รูปหัวใจ ปลายใบแหลม โคนใบเว้าเป็นรูปหัวใจ ขอบใบเรียบ * ดอกมีขนาดเล็ก สีขาวอมเขียว ออกเป็นช่อตามซอกใบ * ผลเป็นแบบแคปซูล รูปทรงสามเหลี่ยม มีปีกบาง **การกระจายพันธุ์ หรือ ถิ่นกำเนิด:** มีถิ่นกำเนิดในแถบเอเชียใต้ อินเดีย เนปาล ภูฏาน และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ รวมถึงบางส่วนของประเทศไทย **ประโยชน์ หรือ ความสำคัญ:** * **ทางยา:** สารสกัดจากหัวมีฤทธิ์ต้านการอักเสบ ต้านอนุมูลอิสระ และเป็นแหล่งสำคัญของไดโอสเจนิน (diosgenin) ซึ่งใช้เป็นสารตั้งต้นในการผลิตยาคุมกำเนิด ฮอร์โมนเอสโตรเจน และสเตียรอยด์อื่นๆ * **อาหาร:** หัวบางชนิดสามารถนำมาปรุงเป็นอาหารได้ แต่ต้องผ่านกระบวนการกำจัดสารพิษก่อน * **ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร:** ใช้เป็นส่วนประกอบในผลิตภัณฑ์เสริมอาหารเพื่อสุขภาพสตรี